VNV Vliegvissen

Actueel Nieuws

Orri Vigfússon eregast van Fly Fair 2012

De Fly Fair van dit jaar wordt op zaterdag 19 mei door een speciale gast geopend: De IJslander Orri Vigfússon. Deze sportvisser en ondernemer heeft zich al zo’n 30 jaar als beschermheer van de Atlantische zalm opgeworpen. In de zeventiger jaren werd Orri zich ervan bewust dat niet alleen de zalm in zijn geliefde Noord-IJslandse rivieren sterk achteruitging, maar dat de Atlantische zalm in zijn totale verspreidingsgebied ernstig bedreigd werd. Een van de belangrijke oorzaken bleek de overbevissing door beroepsvissers in de opgroeigebieden in de noordelijke Atlantische Oceaan.

Orri Vigfússon richtte in 1989 samen met enkele andere zalmenthousiasten de North Atlantic Salmon Fund (NASF) op en werd daarvan de voorzitter en tevens de grote (pro)motor. De NASF is niet alleen een natuurbeschermingsorganisatie, maar ook een fonds waaruit de beroepsvissers die op zalm vissen, worden uitgekocht of gecompenseerd. Daarbij wordt voor de beroepsvissers ook naar goede alternatieven voor de zalmvisserij gezocht. Orri verstaat als geen ander de ‘taal’ en de motivatie van de beroepsvissers. Het is deze zakelijke insteek die de Atlantische zalm meer goed heeft gedaan dan alle politieke resoluties en organisaties bij elkaar.

ook aandacht voor de Nederlandse kust
Orri Vigfússon en de NASF richten zich vooral op de 'mixed stock' visserijen. Dat zijn netvisserijen door beroepsvissers en semi-beroepsvissers die zalmen onderscheppen die afkomstig zijn van verscheidene rivieren (en soms zelfs van vele landen). Dit is vooral schadelijk indien daarbij zalmen uit rivieren gevangen worden waarvan de populaties een 'bedreigde status' hebben. De laatste jaren heeft de situatie langs de Nederlandse kust ook de aandacht van Orri Vigfússon getrokken.
Orri Vigfússon zegt daarover: "Hoewel zalm en zeeforel in de Nederlandse Visserijwet worden beschermd, worden veel vissen als bijvangst gedood in een van de meest intensieve kustnetvisserijen ter wereld. Als je alle Nederlandse kieuwnetten achterelkaar zou zetten, kun je gemakkelijk de aarde omspannen! Deze kieuwnetten vangen zalmen die de gelegenheid hadden moeten krijgen om terug te keren naar - en zich voort te planten in - tenminste zes rivieren en vijf landen. Al deze rivieren hebben kostbare zalmherstelprogramma's en de populaties daar hebben nog lang niet een veilig niveau bereikt. Tot nu toe vielen al onze brieven voor dovemans oren bij de Nederlandse regering!"

Daarnaast was Orri Vigfússon de grote inspirator van een alternatief zalmbeheer in de rivieren van IJsland, een natuurbeheer waarin herstel van de zalm werd gecombineerd met de promotie van een toeristisch product: De catch & release vliegvisserij op zalm. Zijn hoofddoel daarbij blijft het herstel van de overvloed aan zalm aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. Geen marginaal herstel van de Atlantische zalm, maar overvloed! Met minder neemt Orri geen genoegen.

Daarmee maakten hij en de NASF van dit streven naar overvloed een ‘exportproduct’ naar andere landen waar de zalm in het ‘verdomhoekje’ zat. In dit kader werden door de NASF zalmherstelplannen in diverse landen opgesteld.

rode energie
De laatste jaren richt de aandacht van Orri en de NASF zich ook op een andere grote bedreiging van de Atlantische zalm en alle andere trekvissen: De bijna ongebreidelde groei van het aantal waterkrachtcentrales in de zalmrivieren. Van IJsland tot Frankrijk wist hij de bouw van nieuwe stuwdammen te voorkomen en zelfs plannen te ontwikkelen om oude stuwdammen af te breken en de weg voor de zalm weer vrij te maken.
De komende jaren zal ook de ‘energielobby’ in toenemende mate met Orri Vigfússon en de brede coalitie van de NASF te maken krijgen. Daarmee is hij een inspiratie voor alle strijders tegen de rode vloed van de waterkrachtcentrales. Orri Vigfússon - die zelf succesvol de bouw van een nieuwe stuwdam voor de opwekking van waterkracht in zijn vaderland IJsland heeft bestreden - heeft onlangs Sportvisserij Nederland gefeliciteerd met de overwinning in de Raad van State inzake de vergunning voor een waterkrachtcentrale in de Maas bij Borgharen. Orri Vigfússon zei naar aanleiding daarvan: "Een heel belangrijke overwinning voor de zalm en een teken waaruit al diegenen hoop kunnen putten die tegen de schade strijden die nog meer waterkrachtcentrales in onze rivieren zullen veroorzaken".
De NASF is onder zijn leiding uitgegroeid tot een internationale organisatie met vertakkingen in de USA, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Noorwegen.

prijswinnaar
De inspanningen van Orri Vigfússon zijn niet onopgemerkt gebleven bij de pers en diegenen die het goed met onze natuur voorhebben. In 2004 noemde het Amerikaanse ‘Time Magazine’ Orri Vigfússon ‘Een Europese Held’ en in 2007 ontving hij de prestigieuze ‘Goldman Milieuprijs’.
Eveneens in 2007 ontving hij een ‘Dreamstore Active Award’ voor zijn levenslange verdiensten voor de Atlantische zalm. Dreamstore Active Awards zijn mede een initiatief van de Bank of Scotland. David Hoey van ‘Dreamstore’ zei bij die gelegenheid: “De onderliggende boodschap van deze uitreikingsceremonie is dat succes vaak wordt afgedwongen door mensen die zich met visie en hartstocht inspannen om hun doel te bereiken”.
En dat is een mooie samenvatting van het werk van Orri Vigfússon.

De Fly Fair organisatie en de Vereniging Nederlandse Vliegvissers (VNV) zijn dan ook bijzonder verheugd dat Orri Vigfússon naar Nederland komt om de Fly Fair te openen en voorafgaande daaraan op een speciale gelegenheid de ‘Gerd Janssen Vlieg’, de milieuonderscheiding van de VNV, te ontvangen.