Rogan – vliegen
160 jaar binden zonder gereedschap
(John P, 2005)

Met het overlijden van Rita Rogan op 6 april 1989 kwam er een einde aan een wereld beroemde familie van vliegbinders. Rogan's of Ballyshannon in de provincie Donegal (Ierland) werd opgericht in 1830 maar het was Michael Rogan (1833-1905) die de firma wist te brengen aan de top van 'werelds vliegbindbedrijven. Het kleine winkeltje in Ballyshannon, dicht bij de brug over de River Erne, werd een Mekka voor vlieg vissers gedurende zijn werkzame leven. De in die tijd wereldberoemde vliegvisser Francis Francis was laaiend enthousiast over de oude Michaels zalmvliegen en noemde ze echte juwelen. Gelijke woorden werden gebruikt door Sir Henry Robertsen in John Taverner's boek Salmon Fishing. Rogan's vliegen werden wereld beroemd en vele orders stroomde binnen. Enige jaren later werd de inmiddels oude Michael uitgenodigd door de Londense Salmon Fly-fishers Club om voor hen zalmvliegen te komen binden. In 1883 ontving hij daarvoor de gouden medaille en diploma tijdens een grote visserij tentoonstelling in Londen.

Wat de vliegen van de oude Michael zo speciaal maakte was de manier van construc­tie en de gebruikte materialen. Seal's fur (echte) en haren van varkens waren de belangrijkste ingrediënten voor body's in veel van zijn vliegen en door een grote ver­scheidenheid aan natuurlijke kleurstoffen te gebruiken zag hij kans om veel subtiele kleur schakeringen te maken. De sleutel voor zijn prachtige kleuren was het gebruik van eer fixeermiddel orn zijn kleuren te fixeren. In de tuin achter de winkel bewaar­de hij altijd een ton met de urine van een hengst wat hij gebruikte in het droogproces. Het moge duidelijk zijn dat er rond de winkel vaak een penetrante geur hing en dat de buren ook niet blij met hem waren.

 Alle Rogan vliegen werden gebouwd met behulp van slechts 1 hulpmiddel namelijk een schaartje en voor zaInvliegen soms een kam. Rita had, om het binden te verge­makkelijken, een extreem lange nagel op haar wijsvinger van de linkerhand. Dat was haar vice als ze de kleinere forelvliegen moest binden en de nagel was verder ook han­dig om het materiaal vast te houden en om was aan te brengen. Haar argument om zo te werken was zoals de Rogans het vroeger deden met als lijfspreuk God heeft ons vingers gegeven en geen vice's en hackle tangetjes, en zij bonden met hun blote han­den de meest perfecte vliegen.

Ook voel je met je vingers veel beter de spanning van het binddraad. De kam werd gebruikt bij vleugels van zalmvliegen. Deze werden uitsluitend gemaakt uit natuurlijke exotische veren wat toentertijd gebruikelijk was bij klassieke zalm-vliegen. In tegenstelling tot collega zalmvliegbouwers maakte hij geen gebruik van de gangbare married methode maar combineerde hij de fibers zo dat er een lange gemix­te vleugel in vele kleuren ontstond. Met deze techniek was hij met zijn vliegen een voorloper van de hedendaagse hair-wing vliegen.

Na de dood van de oude Michael werd de zaak gerund door James Rogan (1864-1938) en na zijn dood ging de firma over naar de toen nog jonge Michael Rogan de echtge­noot van Rita. Samen runden zij de winkel, waarbij de traditie van het binden in de Rogan's stijl in ere werd gehouden. Als Michael ging vissen was Rita zijn gillie. Als hij een zalm in de Erne ving moest Rita de gaf hanteren. Waders hadden ze niet en bij die gelegenheden was het rok omhoog en het water in.

Rita en Michael waren voortreffelijke gastheer en gastvrouw voor de vele bezoekers die van over de hele wereld kwamen om bij hen de vliegen te kopen. Veel van hun vlie­gen, zoals de Rogan's Fancy, de Ballyshannon en de Fiery Brown gingen naar Noord Amerika, Nieuw Zeeland, Australië, Europa en Japan. Veel zijn er ingeraamd als voor­beeld voor traditioneel gebonden vliegen met uitsluitend traditionele materialen.

Rita en Michael hadden geen kinderen en na de dood van eerst Michael en daarna Rita kwam er een einde aan de Rogan dynastie. De naam werd voortgezet. De twee dames die de zaak overnamen bleven in de Rogan stijl vliegen binden maar konden uitein­delijk de concurrentie met vliegen die in het verre oosten werden gebonden niet aan. Zo kwam er een eind aan het hengelsport winkeltje in Ballyshannon na 160 jaar trou­we dienst aan de Rogans.